بلشویک ها و منشویک ها

بلشویک Bolshevik ” و ” منشویک  Menshevik” جناح هائى از جنبش انقلابی روسیه بودند که در سال ۱۹۰۳ بدنبال اختلاف نظر لنین و یولیوس مارتف که هر دو عضو حزب سوسیال دموکراتیک کارگران روسیه R.S.D.L.P. بودند   شکل گرفت.

بر اساس برداشت ها و قرائت های متفاوت از مارکسیسم ومشاجرات ایدئو لوژیک این دو جناح با یکدیگر مرز بندى کردند. این اختلاف در دومین کنگره حزب در لندن و سالها قبل از انقلاب اکتبر بر سر یک تفاوت تاکتیک ولى مهم و سرنوشت ساز بوجود آمد.

اکثریت که طرفدار نظر لنین بودند به اعتبار داشتن اکثریت به (Bolshinstavo) و یا ” بلشویک ” موسوم شدند و اصطلاح مارکسیسم – لنینیسم از اینجا باب شد. اقلیتى که طرفدار یولیوس مارتف بودند به  اقلیت “Menshinstvo “یا ” منشویک ” معروف شدند.

اشتراک نظر

تئوریسین های هر دو جناح اکثریت و اقلیت معتقد بودند که روسیه و زیر ساخت هاى آن به آن اندازه ای از توسعه صنعتی نرسیده است تا انقلاب کارگری که برای آن مبارزه می کنند در آنجا تحقق پیدا کند.لذا هر دو جناح بر این باور بودند که مبارزه برای سرنگونی رژیم تزاری در شرایط کنونی منجر به یک انقلاب بورژوازی خواهد شد.

تفاوت نظر در سه مورد

مفهوم حزب: منشویک ها معتقد به باز بودن حزب به روی اعضای فعال و هواداران ساده بودند اما بلشویک ها می گفتند حزب باید ستیزه جو و با انضباطی سخت باشد که انقلابیون حرفه ای به بیدار کردن مردم و رهبری آن ها بپردازند.

مفهوم انقلاب: منشویک ها معتقد بودند باید به حرکت خود به خودی توده ها اعتماد کرد که به تدریج خود جزب اندیشه انقلاب پرولتری می شوند. ولی بلشویک ها معتقد بودند جریان آگاهی انقلابی باید از خارج به کمک حزبی روشن بینتر تشریع شود. البته گرچه لنین همانند منشویک ها می پذیرفت که فاصله ای میان انقلاب بورژوایی (ضد فئودالی) و انقلاب پرولتاریایی (ضد سرمایه داری) لازم است و برای همین می کوشید تا این فاصله را به حداقل برساند.

تاکتیک در قبال جنگ: منشویک ها طرفدار استقرار حکومتی ائتلافی و پیگیری جنگ میهنی علیه آلمان اشغالگر بودند، اما لنین سرسختانه با سیاست آشتی جویانی منشویک ها مخالفت می کرد.

بعد از پیروزی انقلاب ، منشویک ها در شرایط سختی قرار گرفتند و در جنگ داخلی روسیه گروهی از آنان به روسهای سفید و گروهی دیگر به سرخ ها پیوستند و بالاخره حزب و تفکر منشویک ها در ۱۹۲۱ در شوروی غیر قانونی اعلام شد و پاره ای از رهبران آنها از روسیه مهاجرت کردند و بعضی ها هم خط عوض کردند و به بلشویک ها پیوستند.