نخستین مجلس شورای ملی

▫️فرمان مشروطیت در اصل فرمان تشکیل مجلس شورای ملی است که مظفرالدین شاه قاجار در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی امضا کرد.
▫️سه روز پس از آن، مظفرالدین شاه در فرمان دیگری صدراعظم خود مشیرالسلطنه را مأمور تأسیس مجلس شورا و تدوین نظام نامه انتخابات کرد.
▫️ جلسه ای با حضور رجال و علما در مدرسه نظام برای تدوین نظام نامه انتخابات تشکیل شد. در جلسه، مشیرالدوله پس از سخنرانی در باره فرمان مشروطه از حاضران خواست پنج نفر را برای تدوین نظام نامه انتخاب کنند.
▫️پس از توشیح نظام نامه توسط مظفرالدین شاه، انتخابات تهران زیر نظر هیئت ناظری متشکل از نمایندگانی از حکومت تهران، قاجار، علما، تجار و اصناف در ۲۵ شهریور همان سال برگزار شد.

انتخابات طبقاتی و صنفی
▫️این انتخابات طبقاتی و صنفی بود و هر طبقه از میان خود نمایندگانی برای حضور در مجلس انتخاب کردند.
▫️ ۶ گروه دارای «حق انتخاب شدن» عبارت بودند از:
۱- شاهزادگان و درباریان، ۲- روحانیان و طلبه ها، ۳- اشراف و اعیان، ۴- تاجرانی که مکان مشخصی برای کسب داشته باشند، ۵- ملاکینی که زمین هایشان حداقل ۱۰۰۰ تومان ارزش داشته باشد، و ۶- استادکاران دارای مغازه(اصناف).

شروع کار مجلس شورای ملی
▫️در ۱۵ مهر سال ۱۲۸۵ ش، نحستین مجلس شورای ملی افتتاح شد.
▫️در نخستین جلسه رسمی مجلس شورای ملی که فردای روز افتتاح در مدرسه نظام تشکیل شد صنیع-الدوله به ریاست مجلس برگزیده شد.
▫️این مجلس از ۱۶۵ نماینده تشکیل گردید که ۶۰ نفر از آن ها نمایندگان تهران بودند.
در ابتدای کار، مجلس قانون اساسی کشور را تدوین کرد و در ۸ دی همان سال به امضای مظفرالدین شاه رساند.

محمدعلی شاه و مجلس
▫️چند روز پس از آن، شاه درگذشت و محمدعلی شاه به حکومت رسید و سوگند یاد کرد تا به مشروطه وفادار باشد.
▫️اما در عمل با دعوت نکردن از نمایندگان مجلس برای حضور در مراسم تاج گذاری نشان داد که چندان میانه ای با مجلس ندارد و سرانجام پیش از آنکه عمر دو ساله مجلس شورای ملی به پایان برسد آن را به توپ بست.
▫️ پس از این اقدام، تعدادی از نمایندگان کشته، برخی تبعید و آواره و گروهی نیز بازداشت شدند.